เพลงพระราชนิพนธ์ชุด “แผ่นดินของเรา”

วันคล้ายวันสวรรคตพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ ๒) ประสูติแต่สมเด็จพระสุริเยนทรามาตย์ พระราชสมภพ ณ พระราชวังเดิม เมื่อวันที่ ๔ กันยายน พ.ศ.๒๓๕๑ พระนามเดิมว่า สมเด็จฯ เจ้าฟ้าจุฑามณี ทรงเป็นสมเด็จพระอนุชาธิราช ร่วมพระอุทรกับพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๔) และเป็นพระราชอนุชาต่างพระมารดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๓) หลังจากพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จขึ้นครองราชย์สมบัติแล้ว สมเด็จฯ เจ้าฟ้าจุฑามณีได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนอิศเรศรังสรรค์ ทรงปฏิบัติราชการหลายหน้าที่ในการทหาร กล่าวคือ กำกับกรมทหารปืนใหญ่ กรมกองแก้วจินดา กรมทหารแม่นปืนหน้าแม่นปืนหลัง ญวนอาสารบ แขกอาสาจาม แต่งกำปั่นเป็นเรือรบ นอกจากนี้ ยังได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยในพระอัจฉริยภาพด้านภาษาอังกฤษ จึงทรงเป็นที่ปรึกษาในการทำสนธิสัญญา และหนังสือสัญญาราชไมตรีกับชาติต่างๆ ครั้นพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติเมื่อพุทธศักราช ๒๓๙๔ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนอิศเรศรังสรรค์ เป็นพระมหาอุปราช แต่ให้มีพระเกียรติยศเป็นอย่างพระเจ้าแผ่นดิน เฉลิมพระยศบวรสถานมงคล หรือที่ออกพระนามกันว่า “วังหน้า” และได้เสด็จจากพระราชวังเดิม มาประทับ ณ พระบวรราชวัง จนกระทั่งวันที่ ๗ มกราคม พ.ศ.๒๔๐๘ พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต ณ พระที่นั่งอิศเรศราชานุสรณ์ พระชนมายุได้ ๕๘ พรรษา พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระปรีชาสามารถ ทรงรอบรู้งานในด้านต่างๆ อาทิเช่น งานด้านกองทัพบก กองทัพเรือ ด้านต่างประเทศวิชาช่างจักรกล วิชาการปืนใหญ่ ทรงดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารเรือเป็นพระองค์ดแรกนับแต่ทรงรับบวรราชาภิเษก นับเป็นผู้ที่ทรงวางรากฐานการจัดกิจการทหารเรือให้เข้าสู่ระบบสากลตามแบบอย่างอารยประเทศ ทรงพระราชนิพนธ์หนังสือตำนานปืนใหญ่ ทรงกำกับการสร้างเรือกลไฟขึ้นสำเร็จเป็นครั้งแรกในประเทศไทย ทรงรอบรู้ภาษาอังกฤษเป็นอย่างดี จนสามารถเขียนโต้ตอบเป็นภาษาอังกฤษกับเชอร์จอห์น เบาริง ราชทูตอังกฤษที่เดินทางมาเจริญพระราชไมตรีกับประเทศไทย เมื่อ พ.ศ.๒๓๙๘ พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดทางศิลปะ ทั้งทางดนตรี กวี และนาฏศิลป์ ด้านวรรณกรรม ทรงเป็นนักเล่นสักวาที่มีฝีพระโอษฐ์คมคาย ทั้งได้ทรงพระราชนิพนธ์บทกล่อมและเพลงยาวต่างๆ ขึ้นหลายสำนวน ทรงพระปรีชาสามารถด้านการทรงแคนและแอ่วลาว โดยทรงพระราชนิพนธ์คำแอ่วไว้เป็นจำนวนมาก และยังได้ทรงริเริ่มประดิษฐ์ระนาดทุ้มเหล็กขึ้น โดยมีการจัดเล่นประกอบกับระนาดแบบเดิม รวมเป็นเครื่องดนตรี ๔ ชนิด เรียกว่า “ปี่พาทย์เครื่องใหญ่” สืบมาจนทุกวันนี้ ด้านการศาสนา ทรงปฏิสังขรณ์วัดหงส์รัตนาราม ต่อจากสมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี ต่อจากสมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี และทรงปฏิสังขรณ์วัดอื่นๆ อาทิ วัดศรีสุดาราม วัดโมลีโลกยาราม วัดบวรสถานสุทธาวาส (วัดพระแก้ววังหน้า) และวัดชนะสงคราม กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรมในฐานะหน่วยงานที่รับผิดชอบมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ ร่วมกับชมรมกองทุนพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว กำหนดจัดพิธีบำเพ็ญพระราชกุศล เนื่องในวันคล้ายวันสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ในวันที่ ๗ มกราคม ๒๕๕๗ เวลา ๐๗๐๐-๑๒๐๐ โดยมีพิธีวางพวงมาลาสักการะ ณ พระบวรราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว บริเวณโรงละครแห่งชาติ และมีพิธีสงฆ์ ณ พระที่นั่งพุทไธสวรรย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ข้อมูล นสพ.มติชน ๗ ม.ค.๕๗